काठमाडौं, ५ भदौ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो महिना साउनमै नेपालको वैदेशिक व्यापारमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। भन्सार विभागका अनुसार साउनमा नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार ३५.४४ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब २६ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

गत आर्थिक वर्षको साउनमा कुल वैदेशिक व्यापार १ खर्ब ६६ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ थियो। यसपटक आयातसँगै निर्यातमा समेत उल्लेख्य वृद्धि भएको छ।

साउनमा नेपालले १ खर्ब ८७ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँको वस्तु आयात गरेको छ। यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३१.०४ प्रतिशत बढी हो। त्यस्तै, निर्यात ३८ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ६१.७२ प्रतिशतले बढी हो।

निर्यात बढे पनि आयातको आकार ठूलो रहेकाले व्यापार घाटा भने बढेको छ। साउनमा नेपालको व्यापार घाटा १ खर्ब ४८ अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। गत वर्ष यस्तो घाटा १ खर्ब १९ अर्ब १० करोड रुपैयाँ थियो।

साउनमा सबैभन्दा धेरै कच्चा सोयाबिन तेल १८ अर्ब ४० करोड रुपैयाँको आयात भएको छ। त्यसपछि डिजेल १३ अर्ब ८५ करोड, खाना पकाउने ग्यास ८ अर्ब ४६ करोड र डीएपी मल ७ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ।

इन्धन आयातमा मात्रै एक महिनामा ३५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ। गत वर्षको साउनमा यस्तो खर्च २१ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ थियो।

वनस्पति तथा जनावरजन्य घिउ–तेलको आयात २३ अर्ब ६२ करोड, मल १२ अर्ब ३७ करोड र सवारी साधनको आयात ११ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

नेपालको निर्यातमा वनस्पति तेलको हिस्सा अझै बलियो देखिएको छ। साउनमा १७ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँको सोयाबिन तेल निर्यात भएको छ।

त्यस्तै, पाम आयल १ अर्ब २९ करोड, सूर्यमुखी तेल १ अर्ब २० करोड, स्टिल १ अर्ब १५ करोड, जुट १ अर्ब ६ करोड र कार्पेट ८४ करोड रुपैयाँ बराबर निर्यात भएको छ।

नेपालको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार भारत नै बनेको छ। साउनमा भारतबाट १ खर्ब २ अर्ब रुपैयाँको वस्तु आयात हुँदा नेपालबाट भारततर्फ ३३ अर्ब २६ करोड रुपैयाँको निर्यात भएको छ।

भारतसँग मात्रै नेपालको व्यापार घाटा ६९ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

चीनबाट ३१ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँको वस्तु आयात हुँदा चीनतर्फ नेपालको निर्यात भने केवल २१ करोड रुपैयाँमा सीमित छ।

समग्रमा, साउनको तथ्यांकले नेपालको निर्यात क्षमतामा सुधार देखाए पनि आयातमा निर्भरता र बढ्दो व्यापार घाटा अझै अर्थतन्त्रको प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेको देखाउँछ।