काठमाडौ विराटपाटी कार्तिक ७ शनिबार , विश्व राजनीतिमा शक्ति संघर्ष चर्किंदै जाँदा नेपालजस्ता भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील मुलुकका चुनौती पनि बढ्नु स्वाभाविक हो। नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय भूराजनीतिक चलखेलको प्रभावबाट अछुतो नरहेको बताएका छन्।

 उनको यो अभिव्यक्तिले नेपालको परराष्ट्र नीति, राष्ट्रिय स्वाधीनता र राजनीतिक नेतृत्वको जिम्मेवारीबारे फेरि बहस सुरु गरेको छ।

नेपाल दुई ठूला शक्ति राष्ट्र भारत र चीनको बीचमा अवस्थित छ। बदलिँदो विश्व शक्ति सन्तुलन, क्षेत्रीय प्रतिस्पर्धा र अन्तर्राष्ट्रिय स्वार्थका बीच नेपालले आफ्नो राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता छ। तर भूराजनीतिक चुनौतीको चर्चा गर्नु मात्रै पर्याप्त हुँदैन। त्यसलाई सामना गर्ने स्पष्ट नीति, सक्षम कूटनीति र राष्ट्रिय सहमति पनि उत्तिकै आवश्यक छन्।

प्रचण्डले विगतका राजनीतिक परिवर्तनमा आफ्नो पार्टीको योगदान स्मरण गर्दै वर्तमान परिस्थितिमा थप गम्भीर र जिम्मेवार हुनुपर्ने बताएका छन्। तर इतिहासको योगदानले मात्रै वर्तमानको जिम्मेवारी पूरा हुँदैन। जनताले राजनीतिक दलबाट विगतको गौरवगाथाभन्दा वर्तमान समस्याको समाधान र भविष्यको स्पष्ट मार्गचित्र खोजिरहेका छन्।

आर्थिक अस्थिरता, बेरोजगारी, युवाको विदेश पलायन, कमजोर सार्वजनिक सेवा र राजनीतिक असन्तुष्टिबीच नेपालको राष्ट्रिय स्वाधीनतालाई बलियो बनाउने आधार देशभित्रै निर्माण गर्नुपर्छ। आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र, सुशासन, उत्पादन वृद्धि र नागरिकको विश्वासबिना राष्ट्रिय हितको रक्षा कठिन हुन्छ।

नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा सन्तुलन कायम गर्नु आवश्यक छ। कुनै शक्ति राष्ट्रको दबाबमा झुक्ने वा अर्कोको स्वार्थमा प्रयोग हुने होइन, सबैसँग मित्रता राख्दै आफ्नो हितअनुकूल निर्णय गर्ने क्षमता विकास गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकार मात्र होइन, प्रमुख राजनीतिक दलहरूबीच पनि राष्ट्रिय मुद्दामा साझा दृष्टिकोण आवश्यक छ।

अन्ततः भूराजनीतिक चुनौतीको सामना भाषणबाट होइन, दूरदर्शी नीति, कूटनीतिक दक्षता र जनताको जीवनमा देखिने सकारात्मक परिवर्तनबाट हुन्छ। प्रचण्डको चेतावनीलाई केवल राजनीतिक अभिव्यक्तिका रूपमा सीमित नराखी देशको समग्र नेतृत्वले आत्मसमीक्षा गर्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्छ।

नेपालको राष्ट्रिय स्वाधीनता भूगोलले मात्र सुरक्षित हुँदैन, सक्षम नेतृत्व, बलियो अर्थतन्त्र र सचेत नागरिकले त्यसलाई मजबुत बनाउँछन्।