भान्साको ‘हीरा’ ह्वाइट ट्रफल: जमिनमुनिको सुगन्ध, आकाशिएको प्रतिकिलो ८ लाख

काठमाडौं माघ १६ ,संसारमा केही यस्ता खाद्य वस्तु छन्, जसको मूल्य मात्र होइन, कथा पनि उत्तिकै रोचक हुन्छ। तीमध्ये अग्रपंक्तिमा पर्छ— ह्वाइट ट्रफल (White Truffle)। ‘भान्साको हीरा’ भनेर चिनिने यो दुर्लभ च्याउको मूल्य प्रतिकिलो ८ लाख रुपैयाँसम्म पुग्छ।

ह्वाइट ट्रफल मुख्यतया इटालीको अल्बा क्षेत्र र क्रोएसियाका ओसिला जङ्गलमा मात्र पाइन्छ। चुनढुङ्गायुक्त ओसिलो माटो, चिसो हावापानी र ओक, हेजलनट तथा पपुलर जस्ता रूखको जरासँगको सहजीवी सम्बन्ध— यी सबै मिल्दा मात्र यो च्याउ जमिनमुनि प्राकृतिक रूपमा उम्रन्छ।

अझ रोचक कुरा के भने, अहिलेसम्म ह्वाइट ट्रफललाई व्यावसायिक रूपमा खेती गर्न सकिएको छैन। जमिनमुनि लुकेर उम्रने भएकाले यसलाई खोज्न तालिम प्राप्त कुकुर वा सुँगुरको प्रयोग गरिन्छ, जसले यसको तीव्र सुगन्ध सुँघेर स्थान पहिचान गर्छन्। यही दुर्लभता र सीमित उपलब्धताले यसको मूल्य निरन्तर उकालो लागेको हो।

पाककलामा ह्वाइट ट्रफल विलासिताको प्रतीक मानिन्छ। धेरै तापक्रमले यसको सुगन्ध नष्ट गर्ने भएकाले यसलाई पकाइँदैन। बरु तयार भइसकेका पास्ता, रिसोटो वा अण्डाका परिकारमाथि मसिनो गरी ताछेर छर्किने गरिन्छ।

स्वाद र सुगन्ध मात्र होइन, यसमा एन्टि-अक्सिडेन्ट र एन्टि-ब्याक्टेरियल गुण पनि पाइने बताइन्छ। वर्षको केही महिना— विशेषगरी अक्टोबरदेखि डिसेम्बरसम्म— मात्र उपलब्ध हुने यो च्याउले विश्व बजारमा आफ्नै विशिष्ट पहिचान बनाएको छ।

दुर्लभता, सुगन्ध र सीमित समयको उपलब्धता— यी सबै कारणले ह्वाइट ट्रफल आज पनि संसारकै सबैभन्दा महँगो र रहस्यमय खाद्य वस्तुका रूपमा चिनिन्छ।