काठमाडौँ ।  आजदेखि चैत्र नवरात्रि तथा चैते दशैं सुरु भएसँगै देशभर धार्मिक तथा सांस्कृतिक गतिविधि बढेका छन्। यस अवसरमा शुभकामना आदान–प्रदान, पूजा–आराधना तथा विभिन्न परम्परागत कार्यक्रमहरू गरी पर्वलाइ उल्लासपूर्वक स्वागत गरिएको छ।

आजदेखि सुरु भएको चैत्र नवरात्रिलाई नेपालमा “चैते दशैं” का रूपमा पनि विशेष महत्वका साथ मनाइन्छ। यद्यपि असोज महिनामा मनाइने बडा दशैं जत्तिकै व्यापक नभए पनि चैते दशैंको धार्मिक र आध्यात्मिक महत्व अत्यन्त गहिरो रहेको छ।

नवरात्रिका नौ दिनसम्म देवी दुर्गाका नौ स्वरूपको पूजा गरिन्छ। भक्तजनहरू शक्तिपीठ तथा मन्दिरहरूमा गई विशेष पूजा–आराधना गर्ने, व्रत बस्ने, दीप प्रज्वलन गर्ने तथा भजन–कीर्तन गर्ने गर्दछन्। विशेषगरी भगवती मन्दिरहरूमा पूजाआजा, बलि परम्परा (केही स्थानमा) तथा धार्मिक अनुष्ठानहरू सञ्चालन हुने गर्छन्।

घर–घरमा घटस्थापना गरी जमरा राख्ने परम्परा यस समयमा पनि कायम रहन्छ। यो जमरा शक्ति, समृद्धि र शुभताको प्रतीक मानिन्छ। भक्तजनहरूले मन, वचन र कर्मलाई शुद्ध राख्दै देवीप्रति आस्था व्यक्त गर्ने गर्दछन्, जसले आत्मिक शान्ति र सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुने विश्वास छ।

चैते दशैंले विशेषगरी भक्तिभाव, संयम र साधनामा जोड दिन्छ। यस अवधिमा मानिसहरू आफ्नो जीवनका नकारात्मक पक्षहरू त्याग्दै सत्य, धर्म र सदाचारको मार्गमा अगाडि बढ्ने संकल्प लिन्छन्।

वसन्त ऋतुसँगै पर्ने यो पर्वले प्रकृतिको नवजीवनसँग मानव जीवनलाई जोड्ने काम पनि गर्दछ। नयाँ पालुवा, फूल र हरियालीसँगै आउने यो समयले जीवनमा नयाँ आशा, उत्साह र उन्नतिको सन्देश दिन्छ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने हिन्दु नववर्ष, चैत्र नवरात्रि तथा चैते दशैंले समाजमा एकता, सद्भाव र परम्पराप्रतिको सम्मान अझ मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।