नयाँदिल्ली । नेपाली संगीतका लोकप्रिय कलाकार प्रकाश सपूतले भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा आयोजित तीज विशेष कार्यक्रममा दिल्लीकी मुख्यमन्त्री रेखा गुप्तालाई नेपाल भ्रमणको निम्तो दिए। सतही रूपमा हेर्दा यो एउटा सांगीतिक कार्यक्रममा गरिएको औपचारिक निमन्त्रणा जस्तो देखिए पनि यसको सन्देश मनोरञ्जनको सीमाभन्दा केही परसम्म पुग्छ।

भारतमा नेपाली कलाकारको प्रस्तुति र त्यसै मञ्चबाट नेपालको पर्यटन, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्भावनाबारे गरिएको आग्रहले नागरिकस्तरको सम्बन्धलाई थप बलियो बनाउने सम्भावना देखाउँछ।

सपूतले कार्यक्रमका क्रममा नेपाल विपद्को पीडाबाट विस्तारै बाहिर निस्कँदै सामान्य अवस्थामा फर्किएको र नेपाल भ्रमणका लागि सुरक्षित रहेको सन्देश दिन आग्रह गरे। उनले भारतको साथ र सहयोग नेपालको पर्यटन तथा सांस्कृतिक प्रवर्द्धनका लागि महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै मुख्यमन्त्री गुप्ता र संस्कृति मन्त्री केशव मिश्रलाई नेपाल आउन निम्तो दिएका हुन्।

यो पहलको महत्वपूर्ण पक्ष के हो भने नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धन अब सरकारी प्रतिनिधि वा पर्यटन व्यवसायीको औपचारिक अभियानमा मात्र सीमित छैन। कलाकार, सामाजिक संस्था र प्रवासी नेपाली समुदायसमेत यस्तो सन्देशका वाहक बन्न थालेका छन्।

दिल्लीकी मुख्यमन्त्री गुप्ताले पनि नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि रहेको सम्बन्ध तथा सांस्कृतिक आदानप्रदानको महत्व स्वीकार गरेकी छन्। दुई देशबीच राजनीतिक सम्बन्धमा कहिलेकाहीँ उतारचढाव देखिए पनि जनस्तरको सांस्कृतिक सम्बन्ध भने निरन्तर रहँदै आएको छ।

तीजजस्ता पर्वले यस्तो सम्बन्धलाई अझ सहज बनाउने आधार तयार गर्छन्। भारतमा रहेका नेपाली भाषी तथा नेपाली समुदायका कार्यक्रम केवल सांस्कृतिक मनोरञ्जनका अवसर मात्र होइनन्, नेपालसँग जोडिएको भावनात्मक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिने माध्यम पनि हुन्।

सपूतको दिल्ली यात्रा यस अर्थमा एउटा कलाकारको विदेश प्रस्तुति मात्र रहेन। उनले गीत प्रस्तुत गर्ने क्रममा नेपाल भ्रमणको निम्तो दिएर सांस्कृतिक प्रभावलाई पर्यटन प्रवर्द्धनसँग जोड्ने प्रयास गरेका छन्।

यद्यपि यस्तो निमन्त्रणाको वास्तविक प्रभाव त्यसलाई औपचारिक पहलमा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्नेमा निर्भर हुन्छ। नेपालले विदेशी उच्चपदस्थ व्यक्ति तथा प्रभावशाली व्यक्तित्वलाई केवल औपचारिक निमन्त्रणा दिनेभन्दा त्यसपछि पर्यटन, धार्मिक गन्तव्य, सांस्कृतिक सम्पदा र लगानीका सम्भावनासहित व्यवस्थित कार्यक्रम अघि बढाउन सके यसको परिणाम अझ प्रभावकारी हुन सक्छ।

नेपाल र भारतबीच खुला सीमा, धार्मिक सम्बन्ध, पारिवारिक आवागमन र सांस्कृतिक समानता जस्ता बलिया आधार छन्। त्यसैले नेपालका कलाकार र सार्वजनिक व्यक्तित्वले यस्ता सम्बन्धलाई पर्यटन तथा राष्ट्रिय हितसँग जोड्ने भूमिका खेल्न सक्छन्।

सपूतले दिल्लीको मञ्चबाट दिएको निम्तोको मूल्य यहीँ छ। गीत सकिएपछि निमन्त्रणा पनि सकिने होइन, त्यसलाई पर्यटन र सांस्कृतिक सम्बन्धको वास्तविक अभियानमा बदल्न सक्नु नै यसको सफलता हुनेछ।