मैथिली समुदायमा दाजुभाइ दिदीबहिनीको स्नेहपूर्ण सम्बन्धको प्रतीकका रुपमा मनाइने पर्व सामा–चकेवा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ ।

छठ पर्वको एक दिन अगाडि पञ्चमीदेखि सुरु हुने यो पर्व १० दिनसम्म चल्ने गर्छ । दश दिनसम्म मिथिलाञ्चलका नारीहरूले दाजुभाइको दीर्घायुको कामना गर्दै सम-चकेवा गीत र नाचगान गर्छन्।

दश दिने पर्वको पहिलो दिन महिलाहरूले माटो सङ्कलन, मूर्तिहरू बनाउने र विभिन्न रङले सजाउने गर्दछन् ।

एउटै मूर्तिलाई बाँसको टोकरीमा बोकेर मैथिली भाषामा कोरसमा गीत गाउँछन् र चाडपर्वभर चोक, चोक, सार्वजनिक ठाउँ र मन्दिरहरूमा नाच्छन्।

अनुष्ठान पालन गर्दा महिलाहरूले आफ्ना दाजुभाइको दीर्घायु र स्वस्थ जीवनको कामना पनि गर्छन्। विवाहित महिलाहरू आफ्नो मामाको घरमा उत्सव मनाउन जाने गर्छन् भने दाजुभाइ नभएकाहरूले आफ्नो इलाकामा काका-काकासँग चाड मनाउँछन्।

मूर्तिहरूलाई पछि पोखरी वा खोला वा हालै जोतिएको जमिनमा पूर्णिमाको एघारौं दिनमा उत्सवको अन्त्यको रूपमा डुबाइन्छ।

यस सांस्कृतिक पर्वको जरा पुरातन किंवदन्तीमा छ। किंवदन्ती छ कि भगवान कृष्णकी कान्छी छोरी सामलाई एक पटक गलत कामको झूटा आरोप लगाइयो र चरा हुन श्राप दिइयो। उनको भाइ, साम्बाले आफ्नी बहिनीप्रतिको प्रेमबाट निडर कदम चाले, जसले अन्ततः सामलाई मानव रूपमा फिर्ता ल्यायो।

सम चकेवा खेल्दा दाजुभाइको आयु लामो हुनुका साथै दिदीबहिनीसँगको सम्बन्ध मजबुत हुने जनविश्वास छ ।

महोत्तरी, सर्लाही, सिरहा, धनुषा, सप्तरी, बारा, पर्सालगायत तराईका विभिन्न जिल्लामा मनाइने यो पर्व भारतका सीमावर्ती सहरहरूमा पनि धुमधामका साथ मनाइन्छ। मिथिलाञ्चलमा, यो सामान्यतया छठ पर्वको एक दिन अघि सुरु हुन्छ।