वराहक्षेत्र विराटपाटी, सुनसरीको बराहक्षेत्र–१ चतराधामस्थित जगदगुरु श्रीरामानन्दाचार्य गुरुकुलको औपचारिक उद्घाटन कोशी प्रदेशका वन, वातावरण तथा पर्यटनमन्त्री भीम पराजुलीले गरेका छन्।

महायोगी सिद्धबाबाको संकल्पमा स्थापना गरिएको यस गुरुकुलले यसै शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा ६ बाट पठनपाठन सुरु गरेको हो। प्रारम्भिक चरणमा १८ जनाको कोटा भए पनि १३ जना विद्यार्थी भर्ना भइसकेका छन्।

गुरुकुलले परम्परागत गुरुकुलीय पद्धतिसँगै नेपाल सरकारको पाठ्यक्रमअनुसार अंग्रेजी माध्यममा कक्षा ६ देखि १२ सम्म अध्यापन गर्ने योजना बनाएको छ। यसले धार्मिक–आध्यात्मिक शिक्षालाई आधुनिक विज्ञान, प्रविधि र व्यवहारिक ज्ञानसँग जोड्ने लक्ष्य राखेको छ।

विद्यार्थीहरूलाई ब्रह्ममुहूर्तदेखि सुरु हुने अनुशासित दैनिक जीवनशैलीमा अभ्यस्त गराइनेछ। योग, प्राणायाम, ध्यान, वेद–व्याकरण अध्ययन, संस्कार र नैतिक शिक्षामा विशेष जोड दिइने जनाइएको छ।

गुरुकुल पूर्ण आवासीय रहनेछ। स्मार्ट कक्षा, कम्प्युटर ल्याब, विज्ञान प्रयोगशाला, पुस्तकालय तथा अध्ययन कक्ष जस्ता आधुनिक पूर्वाधार पनि समावेश गरिएको छ। साथै खेलकुद, संगीत, नृत्य लगायत अतिरिक्त क्रियाकलापलाई पनि प्राथमिकता दिइनेछ।

प्राचार्य रामहरि ढकालका अनुसार “प्रोग्रेसिभ लर्निङ मेथड” अपनाइनेछ, जसले व्यवहारिक सिकाइलाई केन्द्रमा राख्छ। अभिभावकसँग नियमित भिडियो कलमार्फत सम्पर्कको व्यवस्था पनि मिलाइएको छ।

यस गुरुकुलको प्रमुख प्रेरक शक्ति मानिने महायोगी सिद्धबाबा धार्मिक तथा आध्यात्मिक क्षेत्रमा परिचित व्यक्तित्व हुन्। उनका अनुसार आजको शिक्षा प्रणाली केवल डिग्रीमा सीमित हुँदै गएको अवस्थामा संस्कार, चरित्र र आध्यात्मिक चेतनासहितको शिक्षा नै वास्तविक सफलता हो।

उनले गुरुकुल स्थापनाको उद्देश्यबारे भनेका छन्, “विद्यार्थीलाई केवल ज्ञानवान होइन, चरित्रवान, अनुशासित र समाजप्रति जिम्मेवार नागरिक बनाउनु नै हाम्रो लक्ष्य हो।”

सिद्धबाबाको दृष्टिकोणमा शिक्षा भनेको केवल रोजगारी प्राप्त गर्ने माध्यम मात्र होइन, जीवन बुझ्ने, आत्मअनुशासन विकास गर्ने र संस्कृतिको संरक्षण गर्ने साधन पनि हो। यही सोचका आधारमा गुरुकुल सञ्चालन गरिएको बताइन्छ।

गुरुकुलले संस्कृत शिक्षा, आधुनिक विज्ञान र जीवनोपयोगी सीपलाई एकै साथ अघि बढाउने लक्ष्य लिएको छ। पिठले अभिभावकहरूलाई आफ्ना सन्तानलाई यस्तो संस्कारित शिक्षामा सहभागी गराउन आह्वानसमेत गरेको छ।

यसरी चतराधाममा सुरु भएको यो गुरुकुलले परम्परा र आधुनिकताको संगममार्फत नयाँ पुस्तालाई अनुशासित, सक्षम र मूल्य–आधारित शिक्षा दिने अपेक्षा गरिएको छ।