अनुभव, उच्च शैक्षिक योग्यता र जटिल अपराध अनुसन्धानमा स्थापित पहिचानसहित प्रहरीको ३४औँ महानिरीक्षकको जिम्मेवारी

काठमाडौं विराटपाटी कार्तिक १८ बुधबार । लामो प्रहरी अनुभव, अनुसन्धानमा अब्बल क्षमता र उच्च शैक्षिक योग्यताका कारण परिचित डा. मनोज केसीले नेपाल प्रहरीको सर्वोच्च नेतृत्व सम्हालेका छन्। मन्त्रिपरिषद्को बुधबार बसेको बैठकले एआईजी केसीलाई नेपाल प्रहरीको ३४औँ महानिरीक्षक (आईजीपी) नियुक्त गरेको हो।

प्रहरी सेवामा झण्डै तीन दशकको अनुभव हासिल गरेका केसीको नेतृत्व आगमनलाई संगठनको अनुसन्धान क्षमता, व्यावसायिक दक्षता र संस्थागत सुधारलाई थप प्रभावकारी बनाउने अवसरका रूपमा हेरिएको छ।

जटिल अनुसन्धानमा छुट्टै पहिचान

केसीको व्यावसायिक यात्रामा ठूला र संवेदनशील अपराध अनुसन्धानका घटनाहरू महत्त्वपूर्ण रूपमा जोडिएका छन्। नेपाली नागरिकलाई नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका पठाउने भन्दै गरिएको ठगी प्रकरणको अनुसन्धानमा उनले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेका थिए। उक्त अनुसन्धानपछि उनको चर्चा राष्ट्रियस्तरमा चुलिएको थियो।

त्यसैगरी पर्यटकीय क्षेत्रमा हुने नक्कली हवाई उद्धार ठगी (फेक रेस्क्यु), स्मार्ट टेलिकम ठगी, धितोपत्र तथा बिमा ठगी, क्रिप्टोकरेन्सी अपराध र सरकारी जग्गा अतिक्रमणजस्ता जटिल विषयको अनुसन्धानमा समेत उनले महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेका छन्।

अपराध अनुसन्धानलाई तथ्य, प्रमाण र व्यावसायिक विधिमा आधारित बनाउन सक्ने क्षमता उनको प्रमुख विशेषताका रूपमा लिइन्छ।

अध्ययन, अनुसन्धान र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवको संगम

केसी प्रहरी सेवामा अनुभव मात्र होइन, शैक्षिक योग्यताका दृष्टिले पनि फरक पहिचान बनाएका अधिकारी हुन्। उनले कम्बोडियाको पन्नासत्र विश्वविद्यालयबाट द्वन्द्व रूपान्तरण विषयमा विद्यावारिधि गरेका छन्। सोही विश्वविद्यालयबाट व्यवहारिक द्वन्द्व रूपान्तरण अध्ययनमा स्नातकोत्तर तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट समाजशास्त्र र जनप्रशासनमा स्नातकोत्तर तहको अध्ययन पूरा गरेका छन्।

नेपाल प्रहरीमा पहिलोपटक सञ्चालन भएको स्टाफ कलेजका संस्थापक निर्देशकसमेत रहेका केसीले प्रहरी विज्ञानमा स्नातकोत्तर तहको पाठ्यक्रम निर्माणमा योगदान दिएका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति मिसनअन्तर्गत कोसोभो र हाइटीमा काम गरेको अनुभव पनि उनीसँग छ। फ्रान्सेली र स्पेनी भाषामा समेत दख्खल राख्ने केसीले दुईवटा पुस्तकसमेत लेखेका छन्।

प्रहरी सेवाको तल्लो तहदेखि सर्वोच्च नेतृत्वसम्म

२०५४ चैत २८ गते प्रहरी निरीक्षकका रूपमा सेवा प्रवेश गरेका केसीले संगठनका विभिन्न महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्दै नेतृत्व तहसम्मको यात्रा तय गरेका हुन्।

उनले डीएसपी, एसपी, एसएसपी, डीआईजी हुँदै एआईजीको जिम्मेवारी पूरा गरेका छन्। केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो, अपराध अनुसन्धान विभाग, काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय, प्रहरी एकेडेमी तथा विभिन्न जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा काम गरेको अनुभव उनीसँग छ।

यसले उनलाई अनुसन्धान, प्रशासन, तालिम र संगठन सञ्चालनका विभिन्न पक्ष बुझ्ने अवसर दिएको छ।

नयाँ नेतृत्वबाट सुधारको अपेक्षा

नेपाल प्रहरी अहिले बदलिँदो अपराधको स्वरूप, साइबर अपराध, आर्थिक ठगी, संगठित अपराध र नागरिकको बढ्दो सुरक्षा अपेक्षाबीच अघि बढिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा अनुसन्धानमा अनुभव हासिल गरेका र शैक्षिक पृष्ठभूमिसमेत बलियो भएका केसीको नेतृत्वलाई महत्त्वका साथ हेरिएको छ।

प्रहरी संगठनलाई प्रविधिमैत्री बनाउने, अनुसन्धानलाई थप वैज्ञानिक र विश्वसनीय बनाउने, प्रहरी कर्मचारीको मनोबल उच्च राख्ने तथा नागरिकसँगको सम्बन्ध सुदृढ गर्ने विषय उनको नेतृत्वका प्राथमिकतामा पर्नुपर्ने देखिन्छ।

नेतृत्व परिवर्तनसँगै प्रहरी संगठनमा व्यावसायिकता, निष्पक्षता र संस्थागत सुधारको अपेक्षा पनि बढेको छ। अनुसन्धानमा देखाएको दक्षतालाई अब समग्र संगठनको कार्यसम्पादनमा रूपान्तरण गर्न सके केसीको कार्यकाल नेपाल प्रहरीका लागि महत्त्वपूर्ण उपलब्धिको समय बन्न सक्छ।

अनुसन्धानमा स्थापित पहिचानलाई संगठनात्मक नेतृत्वको सफलतामा बदल्नु नै नयाँ आईजीपी मनोज केसीका लागि सबैभन्दा ठूलो अवसर हुनेछ।