भारतले चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यान अवतरण गर्ने ऐतिहासिक अभियान सुरु
२०८० असार ३०, शनिबार ०७:५६
भारतले आफ्नो चन्द्रयान-३ मिशनको शुक्रबार सफल प्रक्षेपण गरेसँगै चन्द्रमामा नियन्त्रित अवतरण गर्ने चौथो देश बन्ने प्रयास गरिरहेको छ।
चन्द्रयान, जसको अर्थ संस्कृतमा “चन्द्र वाहन” हो, दिउँसो २:३० बजेपछि दक्षिणी आन्ध्र प्रदेश राज्यको श्रीहरिकोटामा रहेको सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट विष्फोट भयो।
इतिहास बनाउने प्रक्षेपण हेर्नको लागि अन्तरिक्ष केन्द्रमा भीड जम्मा भयो र YouTube मा हेर्नको लागि १ मिलियन भन्दा बढी मानिसहरूले ट्युन गरे।
भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठनले शुक्रबार पछि ट्विटरमा चन्द्रयान-३ “सटिक कक्षा” मा रहेको र “चन्द्रमाको यात्रा सुरु गरेको” पुष्टि गरेको छ।
यसले थप्यो कि अन्तरिक्ष यानको स्वास्थ्य “सामान्य” छ।
जवाफमा, भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले ट्वीट गरे: “चन्द्रयान-3 ले भारतको अन्तरिक्ष ओडिसीमा नयाँ अध्याय लिन्छ। यसले हरेक भारतीयको सपना र महत्वाकांक्षालाई उच्च पार्दै उच्च उचाइ दिन्छ। यो महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हाम्रा वैज्ञानिकहरूको अथक समर्पणको प्रमाण हो। उहाँहरुको जोश र बुद्धिलाई म सलाम गर्छु!”
यो यान अगस्ट २३ मा चन्द्रमामा अवतरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सन् २०१९ मा चन्द्रयान-२ को साथ अघिल्लो प्रयास असफल भएपछि सफ्ट ल्यान्डिङमा भारतको यो दोस्रो प्रयास हो। यसको पहिलो चन्द्रयान-१ ले चन्द्रमाको परिक्रमा गर्यो र त्यसपछि सन् २००८ मा जानाजानी चन्द्रमाको सतहमा क्र्यास-ल्याण्ड गरिएको थियो।
भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (ISRO) द्वारा विकसित, चन्द्रयान-3 एक ल्यान्डर, प्रोपल्सन मोड्युल र रोभर मिलेर बनेको छ। यसको उद्देश्य चन्द्रमाको सतहमा सुरक्षित रूपमा अवतरण गर्ने, डाटा सङ्कलन गर्ने र चन्द्रमाको संरचनाबारे थप जान्नका लागि वैज्ञानिक प्रयोगहरूको श्रृंखला सञ्चालन गर्ने हो।
चन्द्रमाको सतहमा अन्तरिक्ष यानलाई सफ्ट ल्यान्डिङ गर्ने जटिल उपलब्धि केवल तीन अन्य देशले हासिल गरेका छन् – संयुक्त राज्य अमेरिका, रुस र चीन।
भारतीय इन्जिनियरहरूले वर्षौंदेखि प्रक्षेपणमा काम गरिरहेका छन्। उनीहरुले चन्द्रयान–३ लाई चन्द्रमाको अन्वेषण नगरिएको दक्षिण ध्रुवको चुनौतीपूर्ण भूभाग नजिक अवतरण गर्ने लक्ष्य राखेका छन् ।
भारतको पहिलो चन्द्रयान मिशन, चन्द्रयान-१ ले चन्द्रमाको सतहमा पानीका अणुहरू फेला पारेको छ। एघार वर्षपछि, चन्द्रयान-२ सफलतापूर्वक चन्द्रमाको कक्षमा प्रवेश गर्यो तर यसको रोभर चन्द्रमाको सतहमा दुर्घटनाग्रस्त भयो। यो पनि चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव अन्वेषण गर्ने थियो।
त्यतिबेला भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले असफलताका बाबजुद पनि मिसनमा संलग्न इन्जिनियरहरूको प्रशंसा गर्दै भारतको अन्तरिक्ष कार्यक्रम र महत्वाकांक्षामा काम गरिरहने वाचा गरेका थिए।
शुक्रबार प्रक्षेपण हुनु अघि मोदीले भनेका थिए “जहाँसम्म भारतको अन्तरिक्ष क्षेत्रको सवाल छ, त्यो दिन सधैं सुनौलो अक्षरमा कोरिनेछ।”




