उखुको उपजको उचित मूल्य नपाउँदा उखु किसान रुँदै छन्

 हरेक वर्ष जाडोले तराई क्षेत्रका उखु किसानलाई दुःख र आक्रोश ल्याइदिन्छ ।

उखु काट्ने बेला भयो । तर, यसपटक किसानले आफ्नो उत्पादन चिनी मिलमा बेच्न आनाकानी गरिरहेका छन् । कारण- तिनीहरूको उत्पादनको मूल्य अधिकारीहरूले अझै निर्धारण गरेका छैनन्।

चिनी मिलहरू उखु क्रस गर्न तयार भए पनि मूल्य निर्धारण नहुँदा किसानले उत्पादन बेच्ने कि नदिने अन्योलमा परेका छन् ।

उखु उत्पादक किसान संघ महोत्तरीका अध्यक्ष नरेशसिंह कुशवाहाले भने, ‘यसबीच उखु उत्पादक महासंघ र उखु उत्पादक किसान संघ महोत्तरीसँग सम्बन्धित सरकारी प्रतिनिधि, उद्योगधनी र उखु किसानबीच पटकपटक वार्ता भयो तर कुनै उपलब्धि नभएको गुनासो छ । 

कुशवाहाले अधिकारीहरूको ढिलाइ निहित स्वार्थ र चालबाजीबाहेक केही नभएको टिप्पणी गरे। उनका अनुसार उनीहरुले उखुको मुल्य मिलाउन खोजेकाले उचित मूल्यमा आफ्नो उत्पादन बेच्न बाध्य पारेका छन् ।

महासंघको मागमा चिनीको मूल्यवृद्धिको अनुपातमा उखु निर्धारण गरिएको हो । ‘गत वर्ष प्रतिकिलो ७२ रुपैयाँ चिनीको मूल्य थियो, यस वर्ष सरकारले प्रतिकिलो ११५ रुपैयाँभन्दा बढी चिनी बिक्री नगर्न बिक्रेतालाई भनेको छ,’ महासंघका अध्यक्ष कपिलमुनि मैनालीले बताउनुभयो ।

उखुको बढेको मूल्यको अनुपातमा उखुको मूल्य निर्धारण गर्न सरकारलाई सुझाव दिनुभयो । उखुको मूल्य तत्काल निर्धारण गर्न सरकारका प्रतिनिधि उदासीन रहेको महासंघका प्रतिनिधिले गुनासो गरेका छन् ।

केही साताअघि भएको वार्तामा सरकारी प्रतिनिधिले उखुको मूल्य प्रतिक्विन्टल ११ रुपैयाँ बढाउन अनौपचारिक रूपमा प्रस्ताव गरेको उखु किसानले बताए ।

महासंघका अध्यक्ष मैनालीले चिनीको मूल्य वैज्ञानिक आधारमा निर्धारण हुने बताए । उनले चिनीको मूल्य निर्धारण गर्दा धेरै कुरालाई ध्यानमा राख्नुपर्ने धारणा राखे ।

‘कृषकले खेत जोत्न कसरी पाउँछन्, मल कसरी पाउँछन्, मजदुरलाई कति पारिश्रमिक दिइन्छ र चिनीको मूल्यमा भएको मूल्यवृद्धिलाई ध्यानमा राखेर उत्पादनको मूल्य निर्धारण गर्नुपर्छ,’ उनले भने ।

गत वर्ष चिनी मिलहरूले प्रतिक्विन्टल ५ सय ४० रुपैयाँमा उखु खरिद गरेका थिए । सरकारले उखु खेतीमा प्रतिक्विन्टल ७० रुपैयाँ अनुदान दिँदै आएको उल्लेख छ । कृषकलाई प्रति क्विन्टल ७५० रुपैयाँ (अनुदान सहित) दिनुपर्ने महासंघको माग छ ।