बाइकाल टिल (सिबिरियोनेटा फोर्मोसा), जसलाई बिमाकुलेट डक वा स्क्वाक डक पनि भनिन्छ, पूर्वी साइबेरियाको मूल निवासी सुन्दर सानो हाँस हो, तर यो हालै नेपालको नवलपुर जिल्लाको नारायणी नदी र वरपर भेटिएको थियो।

नेपालका लागि अत्यन्तै दुर्लभ प्रजाति मध्येको एक र “नेपालका चराचुरुङ्गी” मा घुमफिर प्रजातिको सूचीमा रहेको बैकल चिल आइतबार नदीको अनुगमन भ्रमणका क्रममा भेटिएको थियो ।

हिउँदे जल पक्षी गणनाका चितवन पश्चिम क्षेत्र संयोजक डिबी चौधरीले कावासोती–१३ मा रहेको नारायणी नदी किनारमा नेपालले अहिले अत्यन्तै दुर्लभ प्रवासी पंक्षी पालिरहेको बताए 

जाडोबाट बच्न र खाना खोज्न बैकल टील जनरल पूर्वी एशियामा बसाइँ सर्छन्।

पूर्वी नवलपरासीको नारायणी नदी वरपरका विभिन्न देशका चराचुरुङ्गी जाडो मनाउन आएको उनले बताए ।

लामो समयदेखि काठमाडौं, पोखरा र चितवनमा हिउँदे प्रवासी चरा बैकल टिललाई रेकर्ड गरिएको भएपनि यो दुर्लभ चरा नवलपुरमा पहिलो पटक भेटिएको चौधरीले जानकारी दिए ।

नेपाल धेरै प्रवासी चरा प्रजातिहरूको लागि जाडो वासस्थानको रूपमा काम गर्दछ। बैकल टिल्स सामान्यतया जाडो महिनामा देशको भ्रमण गर्ने र यो वर्ष नवलपुरको नारायणी नदीमा पहिलो पटक आएको चौधरीले बताए।

नारायणी नदीको छेउछाउमा आदिवासी, हिउँदमा बस्ने र गर्मीमा बसोबास गर्ने प्रजातिलगायत विभिन्न प्रकारका चराहरू पाइन्छ। विशेषगरी पानी पंक्षीहरु यसै महिनामा यस क्षेत्रमा बसाइँ सर्ने गर्दछन् ।

चौधरीका अनुसार अहिले साइबेरिया, चीन, बर्मा, मंगोलिया, रुस, कोरिया, थाइल्याण्डलगायत देशका चराचुरुङ्गी यस क्षेत्रमा आउने गरेका छन् ।

यस क्षेत्रमा आउने चराहरूमध्ये हाँस र ग्रेट कोर्मोरेन्टलगायत विभिन्न प्रजातिका चराहरू छन्।

सेप्टेम्बरदेखि डिसेम्बरसम्म चराचुरुङ्गी यस क्षेत्रमा आउने र तापक्रम बढ्न थालेपछि फेब्रुअरी महिनामा आफ्नो बासस्थानमा फर्कने प्रकृति गाइड मानबहादुर चौधरीले बताए ।

जाडो याममा नेपालमा विभिन्न प्रजातिका चराहरुको उपस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै हिउँदे पानी चरा गणना गरिएको हो । गत जनवरी ६ बाट देशभर जलपक्षी गणना सुरु भएको थियो भने नारायणी नदीको कावासोती क्षेत्र र आसपासका क्षेत्रमा केही दिनमा चरा गणना सुरु हुने भएको छ ।