मनाङ जिल्लाका धेरै हिमतालहरु अहिले तस्विरमा मात्र सिमित छन् भने यथार्थमा ती लोप हुँदै गएका छन् ।

समुन्द्री सतहबाट ३ हजार ८२० मिटर उचाइमा रहेको गंगापूर्ण ताल पनि तीव्र गतिमा जमिनमा परिणत भइरहेका तालमध्येको एक हो, चिन्तित जिल्लाको दिस्याङ गाउँपालिका–५ का स्थानीयवासी कालु घलेले वताए 

विगतमा आफ्नो घरको छेउमा बगेको हिमनदीको रंग र प्राकृतिक रूपलाई स्मरण गर्दै घलेले जिल्लाका धेरै साना हिमतालहरू सुक्दै गएको वा सुक्दै गएको चिन्ता व्यक्त गरे।

ग्लेशियर तालले पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सक्ने उनको सोचको विपरीत, ताल मैदानमा परिणत भएको उनले बताए।

सन् १९५७ मा स्विस भूगर्भविद् डा टोनी हेगनले पहिलो पटक जनताको ध्यानाकर्षण गराएका घलेका अनुसार करिब नौ किलोमिटर लम्बाइमा फैलिएको गंगापूर्ण हिमनदी नै भूगर्भीय संरचना र जलवायु परिवर्तनको अध्ययनको आधार बनेको छ ।

तिब्बत पठार अनुसन्धान संस्थानले यसअघि नै हरेक वर्ष संकुचित हुँदै गइरहेको हिमनदीको बहावबारे अनुसन्धान गरेको थियो। समूहका एक अनुसन्धानकर्ता शालिकराम सिग्देलले जलवायु परिवर्तन, अप्रत्याशित हिमपहिरो र वर्षाका कारण उत्पन्न ग्लोबल वार्मिङका कारण हिमतालहरू लोप हुने खतरा रहेको चेतावनी दिए ।

गंगापूर्ण जस्ता हिमताल हराउने जोखिम र भयका बीच दिस्याङ गाउँपालिकाले गंगापूर्ण ताललाई मौलिक स्वरुपमा ल्याउने योजना अगाडि बढाएको छ ।

ओरालो लागेको ताल पुनरुत्थानका लागि तीन करोडभन्दा बढी रकम विनियोजन गरिएको दिसियाङ वडा नं ६ का अध्यक्ष सोनम गुरुङले जानकारी दिनुभयो । उनले भनिन्, “यसका लागि टेन्डर आह्वान भएको छ। त्यस्ता पदार्थले भरिएको तालको माटो र बालुवा उत्खननको तयारीमा छौं।”

उनीहरुले २१ दशमलव ८ हेक्टर क्षेत्रफलमा रहेको ३ दशमलव ५ मिटर अग्लो र १९३ मिटर लामो बाँध निर्माण गरी गंगापूर्ण तालको संरक्षण गर्ने योजना बनाएका छन् । उनले आगामी वर्ष पर्यटकले तालको पुरानो वैभव देख्न पाउने आश्वासन दिए ।

त्यस्तै, मनाङ भ्रमणका अभियन्ता फुर्वा लामाले पछिल्लो समय नयाँ हिमताल बने पनि पुराना हिमतालको संरक्षणलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए