भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले अयोध्या सहरमा हिन्दू देवता रामको भव्य मन्दिरको उद्घाटन गरेका छन्।

मन्दिरले १९९२ मा हिन्दू भीडद्वारा भत्काइएको १६ औं शताब्दीको मस्जिदलाई प्रतिस्थापन गर्दछ। भत्काएपछि राष्ट्रव्यापी दंगा भयो जसमा लगभग २००० मानिसहरूको मृत्यु भयो।

अयोध्यामा भएको कार्यक्रममा शीर्ष फिल्म स्टार र क्रिकेटरहरू सहित हजारौं आमन्त्रित अतिथिहरू उपस्थित थिए।

भारतमा आउँदो केही महिनामा आम चुनाव हुन लागेको छ र श्री मोदीका राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीहरूले सत्तासीन भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) ले ८०% जनसंख्या हिन्दू भएको देशमा मन्दिरको नाममा भोट माग्ने बताएका छन्।

आलोचकहरूले यो पनि आरोप लगाएका छन् कि सरकारले धर्मनिरपेक्ष भएको देशमा धर्मनिरपेक्ष रूपमा मनाइने धार्मिक उत्सवलाई लिएर ओभरबोर्ड गरिएको छ।

मन्दिर २१७ मिलियन डलर को लागतमा निर्माण गरिएको छ मन्दिर ट्रस्ट भन्छ कि यो निजी चन्दाबाट कोष गरिएको हो।

टेलिभिजन प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको उक्त समारोहमा मोदीले पुजारीहरू र राष्ट्रिय स्वयम् सेवक संघ (आरएसएस) का प्रमुख मोहन भागवत – हिन्दू राष्ट्रवादी पार्टीहरूको वैचारिक स्रोतका साथ मन्दिरको गर्भगृहमा धार्मिक अनुष्ठानहरू गरिरहेको देखाइएको थियो।

 मन्दिरको भुइँ तल्ला मात्र खोलिएको थियो, बाँकी संरचना वर्षको अन्त्यसम्ममा मात्रै सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

प्राण प्रतिष्ठा भनिने समारोह, जसलाई संस्कृतबाट “जीवन शक्तिको स्थापना” मा ढिलो रूपमा अनुवाद गरिएको छ, करिब एक घण्टा चलेको थियो। 

हिन्दूहरूले विश्वास गर्छन् कि मन्त्रको जप र आगोको वरिपरि गरिएको अनुष्ठानहरूबाट मूर्ति पवित्र जीवनलाई पाउनेछ ।

मन्दिरले अयोध्यामा भगवान रामको मन्दिर निर्माण गर्ने दशकौं लामो हिन्दू राष्ट्रवादी वाचा पूरा गर्दछ – फ्ल्यासपोइन्ट शहरले यसलाई विश्वभरका तीर्थयात्री र पर्यटकहरूको लागि गन्तव्यमा रूपान्तरण गर्न ठूलो परिवर्तन गरिरहेको छ।

धेरै हिन्दूहरूले विश्वास गर्छन् कि अयोध्या रामको जन्मस्थल हो र बाबरी मस्जिद मुस्लिम आक्रमणकारीहरूले राम मन्दिरको भग्नावशेषमा हिन्दू देवताको जन्म भएको ठाउँमा बनाएको थियो।

 सोही ठाउँमा मन्दिर निर्माण गर्ने आन्दोलन सन् १९९० को दशकमा बीजेपीलाई राजनीतिक प्रमुखतामा उत्प्रेरित गर्ने प्रमुख कारक थियो।

मस्जिद ध्वस्त भएपछि जग्गाको स्वामित्वको बारेमा लामो कानुनी लडाइँ चल्यो। सन् २०१९ मा सर्वोच्च अदालतले विवादित जग्गा हिन्दूहरूलाई दिएपछि यसको समाधान भयो। मुस्लिमहरूलाई मस्जिद बनाउनको लागि सहर बाहिर प्लट दिइएको थियो।