महाराजगञ्जमा देउवा–महामन्त्रीद्वय आमनेसामने

काठमाडौं पुस ३० , नेपाली कांग्रेस आज फेरि इतिहासको एउटा चोकमा उभिएको छ—जहाँ एउटा निर्णयले एकता जोगिन सक्छ, र अर्को मौनताले विभाजनलाई औपचारिक बनाइदिन सक्छ। यही संवेदनशील घडीमा सभापति शेरबहादुर देउवाको महाराजगञ्जस्थित निवासमा निर्णायक वार्ता सुरु भएको छ।

लामो समयदेखि तन्किँदै आएको विशेष महाधिवेशन बनाम संस्थापनको रस्साकस्सी अब अन्तिम मोडमा पुगेको संकेत हो यो भेट। महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा ‘वान–टु–वान’ वार्ताका लागि पुगे पनि देउवा निवास आज शक्ति केन्द्र जस्तै देखिएको छ। संस्थापन र शेखर कोइराला पक्षका प्रभावशाली नेताहरू—पूर्णबहादुर खड्का, बालकृष्ण खाण, दीपक खड्का, रमेश लेखक, प्रकाशशरण महत र डा. मिनेन्द्र रिजाल—सबै एउटै छानामुनि छन्।

विशेष महाधिवेशन पक्षधरहरू यसलाई अन्तिम प्रयास भनेर खुलेआम घोषणा गरिसकेका छन्। नेतृत्वकर्ता गुरु घिमिरेको शब्दमा, “अब सहमति भए कांग्रेस बाँच्नेछ, नभए निर्वाचन प्रक्रिया रोकिने छैन।” उनका अनुसार अस्ति–हिजो दिन–रात चलेका वार्ताहरू निष्कर्षविहीन बने, र प्रतिनिधिहरूका माग सुन्ने धैर्य संस्थापनले देखाएन।

यद्यपि संस्थापन पक्ष पनि पूर्ण रूपमा कठोर देखिन चाहँदैन। आसन्न निर्वाचनको टिकटमा कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काको हस्ताक्षर रहने प्रस्तावलाई सम्झौताकै संकेत मानिएको छ। तर अर्कोतर्फ, संस्थापनको दाबी स्पष्ट छ—विशेष महाधिवेशन पक्षसँग बहुमत छैन, त्यसैले सबै माग मान्नुपर्ने बाध्यता पनि छैन।

यसैबीच, कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक आज बिहान बी.पी. स्मृति भवनमा बोलाइएको छ। मंगलबारको बैठकमा महामन्त्रीद्वयसहित विशेष महाधिवेशन पक्षधर अनुपस्थित हुनु आफैंमा असहज सन्देश थियो।

आजको वार्ताबाट साझा बिन्दु ननिस्किए कांग्रेसभित्रको दूरी अब विचारको होइन, औपचारिक विभाजनको हुनेछ। संस्थापनको कारबाही र विशेष महाधिवेशनको चुनावी प्रक्रियाले एउटै निष्कर्षतर्फ संकेत गर्छ—कांग्रेस फेरि फुटको संघारमा पुगेको छ।

आज महाराजगञ्जमा भइरहेको संवाद केवल नेताहरूबीचको होइन,
कांग्रेसको भविष्यसँग भइरहेको संवाद हो।