काठमाडौं विराटपाटी राजनीति डेस्क माघ १,नेपाली कांग्रेस एकतावद्ध राख्ने प्रयास असफल भएको स्वीकार गर्दै नेता डा. शेखर कोइरालाले पार्टीभित्रको विभाजनलाई ‘नियतिको कठोर सत्य’का रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनले दोष–निर्दोषको बहसले राष्ट्रिय राजनीतिलाई थप धुमिल पार्ने भन्दै त्यसबाट टाढा रहने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्।

आइतबार सार्वजनिक गरेको विस्तृत अपीलमार्फत डा. कोइरालाले कांग्रेसभित्र देखिएका दृश्य र अदृश्य अन्तरविरोध, राजधानीमा चलेका आन्तरिक–बाह्य राजनीतिक षड्यन्त्र र पार्टीलाई कमजोर पार्ने शक्तिहरूको सक्रियतालाई विभाजनको पृष्ठभूमि रूपमा संकेत गरेका छन्। यद्यपि, उनले यसबारे अन्तिम निर्णय इतिहासले गर्ने भन्दै आत्मआलोचनात्मक धारणा राखेका छन्।

उनको वक्तव्यको केन्द्रमा विपी कोइरालाको राजनीतिक दर्शन छ। विपीले पार्टीभित्रका विभाजनलाई ‘नियतिको खेल’ मानेझैँ वर्तमान अवस्थालाई पनि त्यही दृष्टिले बुझ्नुपर्ने उनको तर्क छ। यसले शेखर कोइरालालाई दोषारोपणभन्दा भावनात्मक एकताको पक्षमा उभ्याएको देखिन्छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो अभिव्यक्ति आक्रोशभन्दा संयम, प्रतिशोधभन्दा समेट्ने रणनीतिमा आधारित छ। विभाजनपछिको आक्रामक भाष्यको सट्टा उनले कार्यकर्ता–केन्द्रित राजनीति र ऐतिहासिक उत्तरदायित्वलाई जोड दिएका छन्, जुन आगामी निर्वाचनको सन्दर्भमा पार्टी पंक्तिलाई मनोवैज्ञानिक रूपमा एक ठाउँमा राख्ने प्रयास हो।

डा. कोइरालाले आसन्न निर्वाचनलाई कांग्रेसका लागि निर्णायक मोडका रूपमा चित्रण गर्दै आठ दशक लामो इतिहासको गौरव जोगाउने जिम्मेवारी अहिलेको पुस्ताको काँधमा आएको बताएका छन्। उनले संगठनात्मक ऊर्जा पुनर्जीवित नगरेसम्म ऐतिहासिक दायित्व पूरा नहुने चेतावनी पनि दिएका छन्।

उनको ‘घर फर्कौं, कांग्रेसमा फर्कौं’ भन्ने आह्वान पार्टीभित्रको असन्तुष्ट समूह र आम कार्यकर्तालाई लक्षित सन्देशका रूपमा हेरिएको छ। जीत–हारको बहसलाई अस्वीकार गर्दै ‘विन–विन’को राजनीतिक भाष्य प्रस्तुत गर्नु शेखर कोइरालाको मेलमिलापमुखी राजनीति झल्काउने पक्ष हो।

समग्रमा, यो वक्तव्य कांग्रेस विभाजनपछिको पीडालाई स्वीकार गर्दै पनि भविष्यतर्फ केन्द्रित रहने रणनीतिक दस्तावेजका रूपमा देखिन्छ। अब प्रश्न यो होइन कि विभाजन कसले गर्‍यो, प्रश्न यो हो—कांग्रेसले इतिहासबाट पाठ सिकेर जनताको भरोसा फेरि जित्न सक्छ कि सक्दैन।