भारतको ७७ औँ गणतन्त्र दिवस: युरोपसँगको रणनीतिक सन्देश

नयाँदिल्ली माघ १२ साेमवार ,भारतले आज २६ जनवरीमा आफ्नो ७७ औँ गणतन्त्र दिवस मनाउँदै छ। सन् १९५० मा संविधान लागू गर्दै उपनिवेशिक शासनको औपचारिक अन्त्य गरेको स्मृतिमा मनाइने यो दिवस हरेक वर्ष राष्ट्रिय गौरव र शक्ति प्रदर्शनको प्रतीक बन्दै आएको छ। तर यो वर्षको गणतन्त्र दिवस केवल परम्परागत सैन्य परेड र सांस्कृतिक झाँकीमा सीमित छैन, यसको कूटनीतिक सन्देश अझ गहिरो देखिन्छ।

दिल्लीको कर्तव्य पथमा हुने भव्य समारोहमा ट्याङ्क, मिसाइल प्रणाली र लडाकु विमानहरूको प्रदर्शन भारतको सैन्य आत्मनिर्भरता र सुरक्षा क्षमताको संकेत हो। तर परेडभन्दा बढी चासोको विषय बनेको छ—विशिष्ट पाहुना को छन्?

यस वर्ष भारतले पहिलोपटक युरोपेली संघको शीर्ष नेतृत्वलाई एकसाथ आमन्त्रण गरेको छ। युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला फोन डर लायन र युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनिओ कोस्टाको उपस्थितिले भारत–युरोप सम्बन्धलाई नयाँ स्तरमा पुर्‍याउने संकेत गर्छ।

यो आमन्त्रण केवल औपचारिक कूटनीति होइन। युक्रेन युद्ध, चीनसँगको भू–राजनीतिक प्रतिस्पर्धा, आपूर्ति शृङ्खला (Supply Chain) र प्रविधि सुरक्षाको सन्दर्भमा भारत अब युरोपका लागि भरोसायोग्य रणनीतिक साझेदारका रूपमा उभिन खोजिरहेको छ। उता युरोप पनि चीनमा अत्यधिक निर्भरता घटाउँदै भारततर्फ झुक्दै गएको देखिन्छ।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको भारतले “Global South को आवाज” बन्ने प्रयास गरिरहेको छ। युरोपेली नेतृत्वलाई गणतन्त्र दिवसको मञ्चमा राख्नु त्यसै रणनीतिक सोचको निरन्तरता हो—भारत अब केवल क्षेत्रीय शक्ति होइन, विश्व राजनीतिक समीकरणको निर्णायक खेलाडी बन्ने दाबी गर्दैछ।

यस अर्थमा, भारतको ७७ औँ गणतन्त्र दिवस केवल इतिहास सम्झने दिन होइन, भविष्यको दिशा घोषणा गर्ने मञ्च बनेको छ।