काठमाडौं माघ २४, नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले “सिद्धान्तमा सम्झौता गरेर अब कांग्रेस कहिल्यै सरकारमा नजाने” घोषणा गरेसँगै पार्टीभित्र मात्रै होइन, राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि नयाँ बहस सुरु भएको छ ।

 सत्ता–केन्द्रित राजनीतिबाट थाकेको मतदातालाई लक्षित गर्दै थापाले कांग्रेसलाई पुनः वैचारिक धरातलमा फर्काउने स्पष्ट सन्देश दिएका छन् ।

काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र–५ को कार्यक्रमबाट आएको यो अभिव्यक्ति केवल भावनात्मक भाषण नभई आगामी चुनावलाई केन्द्रमा राखेर तय गरिएको रणनीतिक लाइनका रूपमा बुझ्न सकिन्छ । विगत केही वर्षदेखि कांग्रेस ‘गठबन्धनको भर’ मा चुनाव जित्ने र सरकार बनाउने दलको छविमा सीमित हुँदै गएको आरोप खेप्दै आएको थियो । थापाको भनाइले सो छविलाई तोड्ने प्रयास गरेको देखिन्छ ।

बीपी कोइरालाको उदाहरण दिँदै थापाले कांग्रेसको ऐतिहासिक पहिचान सम्झाएका छन्—सत्ता पाउन सजिलो बाटो रोज्नेभन्दा पनि मूल्य र मान्यताको पक्षमा उभिने पार्टी । पञ्चायतकालमा एक निवेदन लेखे प्रधानमन्त्री बन्न सक्ने अवस्था हुँदाहुँदै बीपीले जेल रोजेको प्रसंग उल्लेख गर्नुको अर्थ स्पष्ट छ : कांग्रेसको शक्ति सत्ता होइन, चरित्र हो ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार थापाको यो लाइन दुई तहमा काम गर्छ । पहिलो, पार्टी कार्यकर्तालाई वैचारिक रूपमा एकीकृत गर्ने । दोस्रो, गठबन्धन राजनीतिबाट दिक्क भएका मतदातालाई ‘कांग्रेस एक्लै चुनाव जित्न सक्षम छ’ भन्ने आत्मविश्वास दिलाउने ।

थापाले चुनावअघि हुने गठबन्धनलाई ‘ठगबन्धन’ भनेपछि कांग्रेस अब स्वतन्त्र रूपमा मैदानमा उत्रने संकेत दिएको छ । १६५ वटै क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाउने घोषणा आफैंमा ठूलो दाबी हो । यसले कांग्रेसले संगठन सुदृढीकरण र जनमत पुनःआर्जनमा आक्रामक रणनीति अपनाउने तयारी गरेको देखाउँछ ।

तर चुनौती पनि उत्तिकै गम्भीर छन् । गठबन्धनबिना बहुमत हासिल गर्ने क्षमता कांग्रेससँग छ कि छैन ? संगठन, अनुशासन र स्पष्ट एजेन्डा बिना यो लाइन व्यवहारमा उतार्न कठिन हुने विश्लेषकहरूको मत छ ।

यद्यपि, गगन थापाको सन्देशले कांग्रेसभित्र ‘सत्ता केन्द्रित दल’ बाट ‘सिद्धान्त केन्द्रित दल’ बन्ने बहसलाई पुनर्जीवित गरेको छ । यही बहस आगामी निर्वाचनसम्म कांग्रेसको मुख्य राजनीतिक कथा बन्ने संकेत देखिएको छ ।